Aktualności

Dni Afryki 2017
więcej »

Seminarium afrykanistyczne 12.04.2017 g. 17
więcej »

Wykład prof. Aldina Mutembei z Uniwersytetu Dar es Salaam
więcej »

Seminarium afrykanistyczne 8.03.2017 g. 17
więcej »

archiwum aktualności »

Czasopismo SDALC

więcej informacji »

Słownik online

Sprawdź hasło w słowniku suahili-polskim 

Badania

Badania naukowe prowadzone w Katedrze Języków i Kultur Afryki odnoszą się do trzech geograficznych obszarów: Afryki Zachodniej, Afryki Wschodniej i Afryki Północno-Wschodniej. Zarówno w dydaktyce jak i badaniach obecne są główne języki tych obszarów, odpowiednio: hausa, suahili i amharski. Mają one największy zasięg komunikacyjny także w skali całego kontynentu. Indywidualne projekty badawcze dotyczą Afryki Południowej i Afryki Centralnej.

Zadania badawcze objęte planem wieloletnim odnoszą się w głównej mierze do językoznawstwa i literaturoznawstwa, a ich specyfika na tle innych badań o tym profilu wynika z wykorzystania w charakterze źródeł rodzimych języków afrykańskich. Obok hausa, suahili i amharskiego, do języków afrykańskich zaliczane są także narodowe i regionalne odmiany języka angielskiego, francuskiego i portugalskiego, używane w Afryce. Badania afrykanistyczne skoncentrowane na językach mają duże znaczenie nie tylko dla opisu samych języków, ale także dla tworzenia i weryfikacji teoretycznych wzorców metodologicznych stosowanych w obrębie dyscyplin podstawowych.

Tradycyjnym, ugruntowanym już nurtem językoznawstwa afrykańskiego są prowadzone w Katedrze Języków i Kultur Afryki badania porównawcze synchroniczne i diachroniczne, odnoszące się do cech strukturalnych języków afrykańskich. Jednocześnie rozwijane są nowe kierunki badań, nawiązujące do komunikacyjnych aspektów języka, w tym  do kodów niewerbalnych. Szczególnie dynamicznie rozwija się lingwistyka kulturowa, która odwołuje się do warsztatu metodologicznego semantyki leksykalnej i językoznawstwa kognitywnego.

Odrębną specjalizacją językoznawczą jest leksykografia powiązana z wykorzystaniem doświadczeń informatyki w tworzeniu słowników i korpusów językowych.

Przedmiotem badań literaturoznawczych są zarówno literatury w językach rodzimych (w amharskim, klasycznym etiopskim ge’ez, hausa i suahili), jak też literatury w językach postkolonialnych (w angielskim, francuskim i portugalskim). Katedra specjalizuje się w filologicznej edycji zabytków piśmiennictwa i rękopiśmiennych utworów literackich, w tym rękopisów powstałych w adaptowanym do zapisu języków afrykańskich alfabecie arabskim (adżami).

Badania nad językiem, literaturą i piśmiennictwem w językach rodzimych mają  jeszcze jeden ważny aspekt, istotny dla rozwoju innych dyscyplin, przede wszystkim historii i nauk społecznych. Badanie historii Afryki na podstawie tekstów pisanych i tradycji ustnej  wypełnia lukę poznawczą, wynikającą z niedostatku źródeł z tego zakresu w językach europejskich. Zagadnienia społeczno-kulturowe analizowane na podstawie danych językowych uzupełniają wiedzę socjologiczną oraz szeroko pojmowaną wiedzę kulturoznawczą, w tym wiedzę o religiach. Źródła językowe (literatura piękna, prasa, tradycja ustna, komunikacyjne aspekty języka) pozwalają na interpretowanie zachodzących współcześnie procesów politycznych i procesów zderzenia się cywilizacji zachodniej i afrykańskiej. Nowym źródłem do badań przewidzianych w planie najbliższych lat jest film afrykański.

Wszystkie wymienione kierunki badań realizowane są w ramach wieloletniego projektu badawczego: Języki, literatury i społeczeństwa w procesie przemian w Afryce

Program badawczy Katedry przewiduje ścisłą współpracę z ośrodkami akademickimi o podobnym profilu w Europie (m.in. Università degli Studi di Napoli “L’Orientale, Universität Hamburg, Johann Wolfgang Goethe-Universität, Frankfurt am Main) i uniwersytetami afrykańskimi (Bayero University, Kano, Eduardo Mondlane University, Maputo w Mozambiku, University of Nairobi w Kenii).

Częścią programu szczegółowych zadań badawczych jest udział pracowników Katedry w konferencjach międzynarodowych o profilu ogólnoafrykanistycznym oraz konferencjach tematycznych – polskich i zagranicznych.

Linki:

Pracownicy

Publikacje

 

Projekty badawcze pracowników Katedry finansowane ze środków zewnętrznych:

  • Nina Pawlak, Symbolika języka emocji w kulturach Azji i Afryki, grant MNiSW, 2007-2009
  • Beata Wójtowicz, Mały elektroniczny słownik suahilijsko-polski i polsko-suahilijski, grant MNiSW, 2009-2011.
  • Marta Jackowska-Uwadizu - Gry i zabawy Afryki jako narzędzie dialogu międzykulturowego w edukacji wczesnoszkolnej, projekt w ramach konkursu "Edukacja rozwojowa 2011" Ministra Spraw Zagranicznych przeprowadzonego we współpracy z Ministrem Edukacji Narodowej oraz Ministrem Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
  • Iwona Kraska-Szlenk, Leksykon - metafora - kultura: ciało a konceptualizacja pojęć w językach Europy, Afryki, Azji. Grant MNiSW, 2011-2013.

 

Projekty doktorskie zakończone:

  • Marcin Krawczuk: „Etiopski żywot świętej Rypsymy: wstęp, wydanie krytyczne i tłumaczenie z komentarzem"; promotor: prof. Witold Witakowski, doktorat uzyskany w 2011r.
  • Isa Yusuf Chamo: “The changing codes of communication in Hausa films”, promotor: prof. Nina Pawlak, doktorat uzyskany w 2012 r.
  • Mariusz Kraśniewski: „Obraz niewolnictwa w piśmiennictwie Hausa i w relacjach podróżników”, promotor: prof. Stanisław Piłaszewicz, doktorat uzyskany w 2013 r.
  • Miłosława Stępień: „’Truth and reconciliation’ in English language novels of South African writers”, promotor: prof. Janusz Krzywicki, doktorat uzyskany w 2013 r.

 

Projekty doktorskie w toku:

  • Zuzanna Augustyniak: Ewolucja instytucji małżeństwa w świetle literatury etiopskiej (1885-1974), promotor: prof. dr hab. Stanisław Piłaszewicz
  • Martyna Rutkowska: Dziedzictwo literatury i kultury etiopskiej w piśmiennictwie i ideologii Rastafarian, promotor: prof. dr hab. Stanisław Piłaszewicz
  • Krystyna Kołakowska: Nacjonalizm, etniczność i wielokulturowość Etiopii w świadectwach językowych, promotor: prof. dr hab. Nina Pawlak, promotor pomocniczy: dr Ewa Wołk-Sore
  • Marta Jackowska-Uwadizu: Tożsamość kultur peryferyjnych w językowym obrazie świata na przykładzie Tuaregów z Nigru, promotor: prof. dr hab. Nina Pawlak